การลดขยะเป็นเทรนด์ที่หลายคนกำลังสนใจในช่วงเวลานี้ ไม่ว่าจะเป็นการไม่รับถุงพลาสติก การใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ไปจนถึงการแยกขยะ ในเมืองไทยแค่แยกขยะไม่กี่ประเภท เราก็สับสนงงงวยกันแล้วว่าประเภทไหนเป็นอะไร สิ่งนี้รีไซเคิลได้ไหม หรือเป็นขยะทั่วไป แต่ที่เมืองคามิคัตสึ เมืองเล็กๆ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของญี่ปุ่นพวกเขาแยกขยะถึง 45 ประเภท และนำแนวคิด zero waste หลักการง่ายๆ ที่ทำได้โดย ลดขยะ (reduce) รีไซเคิล (recycle) และการใช้ซ้ำ (reuse) จนทำให้เมืองนี้กลายเป็นต้นแบบของเมืองปลอดขยะ
![](https://citycracker.co/wp-content/uploads/2019/08/service_03_mainimg.jpg)
เมืองคามิคัตสึ เริ่มนำแนวคิด Zero Waste มาใช้ในปี 2003 แต่การเริ่มต้นมักยากเสมอ ในช่วงแรกเลยต้องเน้นไปที่การทำความเข้าใจให้กับชาวบ้าน โดยเริ่มจากการคัดแยกขยะภายในครัวเรือน พร้อมกับการจัดตั้งสถานีแยกขยะไว้ในชุมชน ซึ่งหนึ่งในกลไกสำคัญที่ทำให้เมืองคามิคัตสึกลายเป็นมืองปลอดขยะคือ ศูนย์การเรียนรู้เกี่ยวกับขยะ หรือ Zero Waste Academy องค์กรอิสระที่ทำหน้าที่ให้ความรู้และมีระบบบริหารจัดการ
![](https://citycracker.co/wp-content/uploads/2019/08/32774212_659484c447_b-2-min.jpg)
เพื่อลดขยะให้เป็นศูนย์ ชาวเมืองจะแยกขยะที่บ้านตนเองประมาณ 4-5 ประเภท และนำไปคัดแยกต่อที่ Komi Station (สถานีแยกขยะ) โดยแยกประเภทขยะใส่กล่องตามที่จัดไว้ทั้งหมด 45 ประเภท แต่ไม่ต้องกลัวว่าจะงง เพราะที่สถานีแยกขยะมีเจ้าหน้าที่คอยให้คำแนะนำอยู่ จากนั้นขยะ 45 ประเภทจะถูกส่งไปที่ Waste Collection Center (ศูนย์รวมขยะ) เพื่อนำไปรีไซเคิลต่อที่จุดต่างๆ ตามประเภท เช่น ข้าวของเครื่องใช้อาจส่งไปร้านของใช้มือสอง Kuru-Kuru Re-use Shop หรือร้าน Kuru-Kuru Upcycling Craft Center เพื่อนำมาซ่อมหรือดัดแปลง ตอนนี้เมืองคามิคัตสึสามารถจัดการขยะได้กว่า 80 % ที่เหลืออีก 20 % จัดการด้วยการฝังกลบ โดยส่วนที่เป็นขยะเปียกหรือขยะอินทรีย์จะแปรรูปหมักเป็นปุ๋ยหมัก ทั้งแบบหมักในถังพลาสติกและย่อยสลายในถังไฟฟ้า
![](https://citycracker.co/wp-content/uploads/2019/08/69029575_2381127518589491_1161488963634987008_n.jpg)
Zero Waste Academy
องค์กรอิสระที่ทำหน้าที่ให้ความรู้และบริหารจัดการเรื่องขยะในเมืองคามิคัตสึอย่าง Zero Waste Academy ก็มีบทบาทสำคัญในการทำให้เมืองนี้เป็นเมืองปลอดขยะ โดยให้บริการ 3 ขั้นตอน ขั้นแรกคือให้ความรู้ความเข้าใจในหลักการของ zero waste ว่ามีกระบวนการอย่างไร เพื่อเตรียมพร้อมขั้นต้น บริการต่อมาคือจัดกิจกรรมเพื่อความรู้แบบลงลึก มีการเทรนนิ่งต่างๆ เช่นจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กหรือสำหรับภาคธุรกิจ และบริการที่สามคือการให้ความช่วยเหลือในการปฏิบัติจริง โดยดึงพาร์ตเนอร์ต่างๆ มาเข้าร่วม ขั้นตอนนี้รวมไปถึงการวางแผนหรือนโยบายที่จะทำให้เมืองนี้กลายเป็นเมืองปลอดขยะในที่สุด
![](https://citycracker.co/wp-content/uploads/2019/08/68868123_2381127545256155_7667688930388475904_n.jpg)
งาน Set Zero ที่จัดขึ้นเมื่อกลางเดือนสิงหาคมที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นเวิร์กช็อปการจัดการขยะโดยเครือข่าย Big Trees ครีเอทีฟเอเจนซี ชูใจ กะ กัลยาณมิตร และ Japan Foundation ซึ่งคุณ Akira Sakano ประธานองค์กร Zero Waste Academy ก็ได้มาร่วมพูดคุยและบอกเล่าความสำเร็จในการทำให้เมืองคามิคัตสึเป็นเมืองปลอดขยะ เธอกล่าวว่าสิ่งสำคัญในการทำให้เมืองปลอดขยะไม่ใช่การแยกขยะถึง 45 ประเภท แต่ต้องคำนึงถึงปลายทาง ว่าสุดท้ายขยะเหล่านี้จะไปอยู่ที่ไหน หรือเอาไปทำอะไร พร้อมกับทิ้งท้ายไว้ว่าไม่ใช่เพราะคามิคัตสึเป็นเมืองเล็กจึงทำได้ แต่ความจริงแล้วที่ไหนก็ทำได้ถ้ามีความตั้งใจและร่วมมือกัน
อ้างอิงข้อมูลจาก
infocenter.nationalhealth.or.th
Illustration by Thitaporn Waiudomwut
- CITY CRACKER
Little crack, hack city.